Nie chcą miliarda euro za zbudowanie teleskopu na Wyspach Kanaryjskich

25 września 2026, 09:12

Członkowie Thirty Meter Telescope (TMT) International Organization odrzucili ofertę dofinansowania w wysokości 1 miliarda euro w zamian za wybudowanie TMT na Wyspach Kanaryjskich w Obserwatorium Roque de los Muchachos na wyspie La Palma. Miejsce to jest – po Obserwatorium Mauna Kea – drugą najlepszą na półkuli północnej lokalizacją dla teleskopów. Znajdują się tam jedne z najnowocześniejszych urządzeń.



Niezwykłe odkrycie w Paryżu: pozostałości celtyckiej osady, która dała początek stolicy Francji

24 września 2026, 11:43

Lutecja jest to miasto Paryzjów, leżące na wyspie utworzonej przez rzekę Sekwanę. Tak w rozdziale 57. księgi VII Wojny galijskiej opisuje Cezar celtyckie oppidum, które dało początek współczesnemu Paryżowi. Teraz w Paryżu ogłoszono wielkie odkrycie – pod dziedzińcem najstarszego na świecie wciąż działającego szpitala Hôtel-Dieu, który znajduje się na l’île de la Cité, znaleziono mur z kamienia i drewna, którego technika budowy jest charakterystyczna dla fortyfikacji galijskich z końca epoki żelaza.


Pierwszy przypadek kleptopasożytnictwa wśród waleni. Bubbles zapisał się w historii nauki

22 września 2026, 10:56

Ściga rybę, ale nie po to, by ją zjeść. Czeka, aż ta zwróci połknięty pokarm, po czym zjada jej posiłek, a ryba może spokojnie odpłynąć. Kleptopasożytnictwo, czyli kradzież pokarmu, jest w przyrodzie szeroko rozpowszechnione. Złodziej korzysta z wysiłku zwierzęcia, które znalazło lub zdobyło pokarm, odbiera mu go i sam zjada. Jednak u ssaków morskich dotychczas go nie udokumentowano. Aż do teraz. W historii nauki zapisał się właśnie Bubbles, żyjący na Wielkiej Rafie Koralowej delfin butlonosy, którego zachowanie zaobserwowano u wybrzeży wyspy Lady Elliot.


Jeden mózg, dwie drogi. Odkrycie podważa dotychczasowy model rozwoju mózgu

22 września 2026, 08:58

Mózg od zawsze postrzegany był jako jeden organ. Jednak badania zespołu z Uniwersytetu Stanforda, którym kierowali Rayyan T. Jokhai, Christopher J. Lowe i Kyle M. Loh wskazują, że powinniśmy raczej mówić o dwóch częściach pochodzących od innych populacji komórek, które przez setki milionów lat rozwijały się równolegle. Odkrycie wywraca do góry nogami obowiązujący od dziesięcioleci model rozwoju mózgu, który zakłada istnienie jednej populacji komórek prekursorowych, dającej początek wszystkim jego regionom. Nowe badania wskazują, że przodomózgowie i śródmózgowie powstają z innej populacji komórek niż tyłomózgowie.


Zdrowie stawów po porodzie: Jak radzić sobie ze zmianami hormonalnymi, wadami postawy i regeneracją fizyczną

21 września 2026, 13:36

Czwarty trymestr to okres głębokiej adaptacji fizjologicznej. Ciało młodej mamy przechodzi wtedy intensywną regenerację, jednocześnie sprostowując całodobowym, wymagającym fizycznie potrzebom noworodka. Choć we wczesnym okresie większość uwagi klinicznej i rodzinnej skupia się na rozwoju dziecka, równie ważna dla długoterminowego dobrostanu jest rehabilitacja fizyczna matki — a w szczególności dbanie o prawidłową postawę i ochronę stawów. W trakcie ciąży i przez wiele miesięcy po porodzie krążące w organizmie hormony, takie jak relaksyna, nadal zmiękczają tkankę łączną. Sprawia to, że nadgarstki, barki, biodra oraz kręgosłup są wyjątkowo podatne na hipermobilność i przeciążenia. Ergonomicznie wyprofilowana poduszka do karmienia Momcozy, wdrożona do codziennej rutyny, stanowi niezbędne wsparcie fizyczne — unosi dziecko na wysokość piersi, chroniąc przed zaokrąglaniem kręgosłupa i nadmiernym obciążaniem delikatnych torebek stawowych podczas częstego karmienia. Rozumiejąc hormonalne i biomechaniczne podłoże wiotkości stawów po porodzie, rodzice mogą wprowadzić ukierunkowane korekty postawy i nawyki regeneracyjne, aby bezpiecznie i komfortowo przejść przez proces powrotu do zdrowia.


W Japonii żyje już ponad 100 tysięcy stulatków

21 września 2026, 12:06

Jeszcze w 1963 roku w Japonii odnotowano zaledwie 153 osoby mające co najmniej 100 lat. Dziś jest ich ponad 107 000. Japońskie Ministerstwo Zdrowia, Pracy i Opieki Społecznej poinformowało, że po raz pierwszy w historii liczba stulatków żyjących w Kraju Kwitnącej Wiśni przekroczyła 100 tysięcy. Są wśród nich osoby, które nadal uprawiają ziemię, uczą tańca i podejmują wiele innych aktywności.


Niemal 900 kawałków plastiku w żołądku. Dramatyczna sytuacja w kolonii burzyków

18 września 2026, 09:50

W 2025 roku w żołądku pewnego młodego burzyka bladodziobego znaleziono 894 kawałki plastiku. Ważył łącznie ponad 64 gramy. Rok później u innego osobnika znaleziono mniej plastiku (644 kawałki), ale jego masa wynosiła ponad 67 gramów. To skrajne przypadki, ale wpisują się w niepokojącą zmianę. Prowadzone od wielu lat badania na australijskiej wyspie Lord Howe pokazują, że ostatnio gwałtownie rośnie ilość plastiku trafiającego do przewodów pokarmowych ptaków.


Ołów pomoże w odczytaniu zwęglonych starożytnych zwojów?

18 września 2026, 08:06

Douglas Seiler z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley (UC Berkeley) i Jacob Michael LaManna z amerykańskiego Narodowego Instytutu Standardów i Technologii (NIST) oraz ich zespół postanowili sprawdzić, w jaki sposób można odczytać zwęglone zwoje papirusowe, których atrament zawiera ołów. Stworzyli więc własne zwoje. Papirus i kalamusy (pióra trzcinowe) kupili w Egipcie, a w Japonii nabyli tradycyjny atrament węglowy. Do atramentu dodali azotan ołowiu i zatrudnili studentów, by na papirusie wypisali cytaty z „Gwiezdnych wojen”, Biblii i serialu z lat 60. Następnie papirusy zwinęli, włożyli do pojemnika i poddali działaniu wysokich temperatur, by zwęglić papirus na wzór słynnych zwojów z Herkulanum.


Unikat z Holandii. Fragment Odysei sprzed 1700 lat

17 września 2026, 12:27

W połowie XX wieku Uniwersytet w Utrechcie kupił od spadkobierców niemieckiego uczonego Carla Schmidta kolekcję wczesnochrześcijańskich manuskryptów. Większość tekstów zapisanych jest na pergaminie w języku koptyjskim, ale są tam też egipskie i greckie papirusy. W zbiorze znajdował się również uszkodzony niepozorny świstek pergaminu, zapisany drobnym słabo widocznym pismem. Uważano, że pochodzi z VII wieku.


Mionium a teoria Einsteina. Uczeni chcą sprawdzić, jak grawitacja działa na cząstki II generacji

17 września 2026, 10:55

Naukowcy z ETH Zurych i Instytutu Paula Scherrera, których pracami kierowali Jesse Zhang i Anna Soter, poczynili ważny krok w kierunku odpowiedzi na pytanie, czy grawitacja działa tak samo na zwykłą materię i na egzotyczne atomy. W tym celu wytworzyli wiązkę mionium, która ma umożliwić badanie swobodnego spadku materii zawierającej antycząstkę drugiej generacji.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy